نمىداد . آرى ، به گواهى زخم‌هاى فراوان تن حسين عليه السلام ، « 1 » فرزند على عليه السلام تا واپسين لحظه‌هاى زندگى چونان كوه استوار در برابر سيل سپاه دشمن ايستادگى كرد تا به فيض عظيم شهادت نايل آمد . آزادگى از بارزترين ويژگىهاى شخصيتى حسين بن على عليه السلام آزادگى و رادمردى است . حسين عليه السلام تن به ذلت نداد ، زير بار ستم نرفت و در برابر زورمداران مردانه تا پاى جان ايستاد . پس از روى كار آمدن يزيد احساس كرد كه ارزش‌هاى اسلامى و انسانى رو به نابودى است و دريافت كه هرگاه بوزينه‌باز و شرابخوار و هوسرانى چونان يزيد بر منبر اسلام بالا رود چراغ دين و ديندارى بىفروغ مىشود ، از اين رو در نخستين واكنش نسبت به اعلام بيعت مردم با يزيد ، با اشاره به همين نكتهء اساسى به مروان حكم فرمود : هرگاه زمام امور جامعهء اسلامى به دست كسى چون يزيد بيفتد ، فاتحهء اسلام را بايد خواند . به برادرش محمّد حنفيّه نيز ، كه وى را دعوت به مسالمت مىكرد ، فرمود : چنانچه در همهء جهان هيچ پناهگاهى نيابد ، باز هم زير بار بيعت با يزيد نخواهد رفت . « 2 » حسين كه در خاندان وحى تربيت يافته بود ، هرگز نمىتوانست براى حفظ مصالح و منافع شخصى خود ، شاهد پامال شدن هدف‌هاى رسالت باشد ؛ چنان كه فرموده است : ما خاندان پيامبر و كان رسالت و محل آمد و شد فرشتگانيم . خداوند با ما آغاز كرد و با ما به پايان برد . كسى چون من با يزيد ، اين مرد فاسق و مىگسارى كه به ناحق خون مىريزد ، بيعت نمىكند . « 3 » در جريان قيام و نهضت نيز شأن آزادمردى خويش را پاس مىداشت . هنگام حركت از مدينه به مكه به وى پيشنهاد شد كه او نيز مانند پسر زبير بيراهه را در پيش گيرد ، ولى آن حضرت فرمود : به خدا سوگند از اين راه بيرون نمىروم تا آن‌كه خداوند هر چه

--> ( 1 ) . ر . ك . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 409 ، دارالفكر ؛ الارشاد ، ج 2 ، ص 118 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد . ( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 588 . ( 3 ) . الملهوف ، ص 98 .